Ionawr 2020

COFNODION CYNGOR CYMUNED TALSARNAU A GYNHALIWYD YN Y NEUADD BENTREF, TALSARNAU AM 7.30 O’R GLOCH 20.01.20YMDDIHEURIADAU
Cyng. Margaret Roberts.
 
PRESENNOL
Cyng. Eifion Williams (Cadeirydd), John Richards (Is-Gadeirydd), Ann Jones,  Dewi Tudur Lewis,  Eluned Williams, Gwenda Griffith, Owen Lloyd Roberts, Freya Bentham (Cyngor Gwynedd).Estynodd y Cadeirydd longyfarchiadau y Cyngor i’r Cyng. Geraint Williams a’r teulu ar enedigaeth merch fach yn ddiweddar.DATGAN BUDDIANT
Nid oedd neb yn datgan buddiant ar unrhyw fater.COFNODION
Derbyniwyd cofnodion o gyfarfod Tachwedd 18ed 2019 fel rhai cywir.MATERION YN CODI
Cynllun Cyllideb
Dosbarthwyd copiau o’r uchod yn dangos y gwahaniaethau yn y gwariant a oedd wedi cael ei wneud i fyny hyd at y 31ain o Ragfyr 2019 ers dechrau Ebrill 2019 a beth oedd wedi cael ei glustnodi yn y cynllun cyllideb hyd at diwedd mis Rhagfyr i bob aelod oedd yn bresennol.  Adroddwyd bod £15,459.90 wedi cael ei wario ers cychwyn y flwyddyn ariannol newydd a bod hyn yn £15,303.20 o wariant yn llai na oedd wedi cael ei glustnodi yn y gyllideb am y flwyddyn. Roedd hyn yn bennaf oherwydd bod ddim o’r £10,000 oedd  wedi cael ei glustnodi ar gyfer maes parcio Cilfor wedi cael ei wario.Polisi Asesiad Risc y Cyngor
Dosbarthwyd copiau o’r uchod i bob aelod a oedd yn bresennol a gafodd bob eitem a oedd arno ei drafod arwahan. Penderfynwyd derbyn y polisi hwn.Effeithiolrwydd Rheola Mewnol
Trafodwyd yr uchod yn fanwl eto eleni a penderfynwyd bod y drefn bresennol yn foddhaol  lle mae y Trysorydd yn rhoi adroddiad ariannol ynghyd a chopi o gysoni banc y Cyngor i’r Aelodau bob mis ag hefyd yn cofnodi y taliadau ar derbyniadau sydd yn cael eu gwneud ynghyd ar sefyllfa ariannol bob mis.Cyllideb y Cyngor am 2020/21
Dosbarthodd y Trysorydd gopiau o gyfrifon y Cyngor i fyny at y 31ain o Ragfyr 2019 i bob aelod er mwyn iddynt gael gweld beth oedd y sefyllfa ariannol. Fe gafwyd trafodaeth ynlgyn ar mater uchod a penderfynwyd fod amcangyfrif o’r gwariant canlynol gan y Cyngor am y flwyddyn ariannol nesa - insiwrant y Cyngor £800, cyflog y Clerc £1,700,
costau y Clerc £1,500, costau swyddfa y Clerc £400, treth ar gyflog y Clerc £340, Cyfrifydd y Clerc £192, cyfraniadau £3,000, pwyllgor neuadd bentref £1,500, cylch meithrin Talsarnau £1,000, Hamdden Harlech ac Ardudwy £4,109.42, costau y fynwent £2,000, torri gwair y fynwent  £2,000, torri gwair y llwybrau £1,200, biniau halen £1,000, Un Llais Cymru £120, seddi cyhoeddus £1,000, cynnal a chadw cae chwarae a maes parcio £5,000, cynnal a chadw Gardd y Rhiw £300, amrywiol £1,000, archwilwyr £650, llogi ystafell bwyllgor £150, datblygu maes parcio Cilfor £10,000, cronfa Cadeirydd £100. Precept y Cyngor am y flwyddyn 2020/21
Fe dderbyniwyd llythyr gan Gyngor Gwynedd ynglyn ar mater uchod.  Ar ol trafod y gyllideb a rhagweld beth fyddai gwariant y Cyngor am y flwyddyn ariannol nesa, penderfynwyd codi y precept o £20,000 i £22,000.
                        
Panel Cyfrifiad Annibynnol
Adroddodd y Clerc bod yn rhaid arwyddo ffurflen gan bob Cynghorydd ynglyn ar uchod eto eleni. Mae angen rhestru bob rheol sydd yn cael ei mabwysiadu yn cofnodion y Cyngor ag os bydd rheol taliadau ar gyfer costau yn cael ei mabwysiadu bydd angen i’r Cynghorwyr sydd DDIM am hawlio costau arwyddo ffurflen yn datgan hyn. Ar ol trafodaeth cytunwyd i fabwysiadu y rheol taliadau ar gyfer costau eto eleni ac arwyddwyd datganiad gan bob Aelod oedd yn bresennol eu bod ddim an hawlio costau.Darn tir ger Rhiw Derwydd
Cafwyd wybod bod cyfarfod wedi cael ei gynnal ar y safle uchod ar y 27ain o Dachwedd y llynedd er mwyn gallu asesu y safle dan sylw. Penderfynwyd gosod ffens er diogelwch yn cefn y darn tir uchod a lawr hyd at yr arwydd “dim mynediad” a peidio a gosod y fainc yno ar hyn o bryd. Cytunodd y Cyng. John Richards dynnu spesification allan er mwyn ei anfon at Mr. Arfon Pugh a Mr. Martin Howie a gofyn iddynt am bris i wneud y ffens dan sylw.Camerau CCTV
Cytunwyd i adael y mater hwn  tan cyfarfod nesa y Cyngor.Cyfarfod Bwrdd Hamdden Harlech ac Ardudwy
Adroddodd y Cyng. Owen Lloyd Roberts ei fod wedi mynychu  cyfarfod o’r Bwrdd uchod ar yr 16eg o’r mis hwn ar ran y Cyngor ac adroddodd fel  a ganlyn - eisiau barn Cynghorau yr ardal ynglyn ar cais mae Cyfarwyddwyr y Bwrdd  wedi ei dderbyn gan rhai noethlymunwyr yn gofyn i gael defnyddio y pwll nofio. Cytunwyd, ar ol trafodaeth, bod yr Aelodau  yn hapsu hefo hyn i ddigwydd. Nid oedd llawer o drafodaeth ar bethau eraill a bydd y cyfarfod nesa yn cael ei gynnal ar yr 19eg o Fawrth.MATERION CYNGOR GWYNEDD
Adroddodd y Cyng. Freya Bentham  ei bod wedi cysylltu ar Parc Cenedlaethol ynglyn ar sialet yn Soar ag eu bod yn mynd allan i weld y safle nawr bod y tywydd wedi gwella, ynglyn a llifogydd ar y ffordd am Maentwrog mae yn edrych fel mae dail sydd yn achosi rhwystr a mae yr Adran Briffyrdd yn mynd i greu gyli ychwanegol wrth ymyl yr un presennol a fydd yn gweithredu fel un wrth gefn. Ynglyn a gwteri ar Ffordd Soar, mae Llandecwyn yn cael rhai hwy wedi eu clerio a dylai rhai Soar gael eu glanhau wedyn, hefyd maen’t yn mynd i glerio o amgylch y gwteri ag agor diferiad fel gall dwr redeg lawr i’r ymyl. Mae y Cyngor yn dal i ymdrechu i gael ei gyfeirio i’r Adran iawn, mae yn cynnal cyfarfod gyda rheolwr y croesfan o fewn y pythefnos nesa er mwyn dangos iddo yn bersonol beth yw y broblem gyda’r camfa yn Ynys. Mae yr Arolygwr Priffyrdd wedi bod allan i ymweld ar ffordd ger Eisingrug. Mae Gwenan Huws Tomos o’r Adran meusydd parcio yn cysylltu eto gyda’r contractwyr ynlgyn a dreinio y maes parcio a bydd y llygid cathod ger Tregwylan yn cael eu gosod mis nesa.CEISIADAU CYNLLUNIO
Ddim wedi  dod i law ers y cyfarfod diwethaf.ADRODDIAD Y TRYSORYDD
Adroddodd y Trysorydd bod £22,112.69 yn y cyfrif rhedegol, £4,154.55 yn y cyfrif cadw a £100.00 yng nhgyfrif y Cadeirydd. Adroddodd y Trysorydd bod y Cyngor wedi dan wario £15,459.90 ers cychwyn y flwyddyn ariannol hon hyd at y 31ain o Ragfyr 2019 ag ei bod yn rhagweld byddai £20,721.78 yn cael ei gario drosodd ar y 31ain o Fawrth 2020. Rhaid cofio hefyd bydd o leiaf £4,800 o wariant angen ei wneud erbyn diwedd Mawrth 2020 a ddim ond £1,127.27 o daliadau oedd i ddod i mewn (ar hyn o byrd) ag byddai gan y Cyngor wariant sylweddol i’w wneud yn ystod y flwyddyn ariannol nesaf 2020/21 oherwydd bod £4,109.42 wedi cael ei glustnodi ar gyfer Hamdden Harlech ac Ardudwy heb gynnwys ddim gwariant arall fyddai y Cyngor yn ei wneud. Felly wrth gofio y byddai  hwyrach £20,721.78 yn cael ei gario drosodd a bod y precept wedi cael ei chodi o £20,000 i £22,000  (£20,721.78 + £22,000 = £42,721.78) bydd y Cyngor yn iawn gyda’i gwariant am y flwyddyn ariannol 2020/21.  Bydd yr Aelodau yn gallu gweld y rhagolygon ariannol am y flwyddyn i ddod yn well diwedd Mawrth 2020.GOHEBIAETH
Llywodraeth Cymru
Wedi derbyn llythyr gan yr uchod yn hysbysu y Cyngor mae y swm priodol o dan Adran 137(4)(a) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, Gwariant Adran 137 y Terfyn ar gyfer 2020/21 fydd £8.32 yr etholwr.  Adroddodd y Clerc y rhif o diweddaraf o etholwyr sydd genni yw 428 ag felly mae gan y Cyngor hawl i gyfranu hyd at £3,560.96 i gyrff allanol.Cyngor Gwynedd – Adran Priffyrdd
Adroddodd y Clerc ei bod wedi cael ymateb gan yr Adran uchod ynlgyn ar meusydd chwarae yn y gymuned ag yn nodi mae cymeryd cyfrifoldeb mewn egwyddor a bod hyn yn destun trafodaeth ar y lefel o gyfrifoldeb y gall y Cyngor hwn ddymuno i’w gymeryd ymlaen. Fe all y Cyngor hwn benderfynnu i gymeryd cyfrifoldeb llawn neu benderfynnu gweithio mewn partneriaeth gyda Chyngor Gwynedd wrth gymryd yr asedau ymlaen a bod Cyngor Gwynedd yn dal yn archwilo ar ein rhan. Hefyd yn amgaedig mae copi o amcan costau rhedeg ar gyfer y tri maes chwarae ar gyfer 2018/19 – sef  maes chwarae Cilfor - £757.91, maes chwarae Ynys - £543.12 a maes chwarae Soar - £502.19. Cytunwyd bod y Cyngor yn mynd i weithio mewn partneriaeth gyda Chyngor Gwynedd.SP ENERGY NETWORKS
Adroddodd y Clerc  bod Swyddog sydd yn gweithio ar ran y cwmni uchod wedi bod yn ei gweld yn gofyn am ganiatad i docio yn nol coeden  sydd yn amharu ar y wirfen trydan ger mynwent Llanfihangel y Traethau a bod y gwaith yma yn gorfod cael ei gario allan ar sail iechyd a diogelwch. Adroddodd y Clerc ymhellach ei bod wedi arwyddo ffurflen yn rhoi caniatad ar ran y Cyngor.UNRHYW FATER  ARALL
Cytunwyd bod angen cefnogi Cyngor Gwynedd i godi treth o 50% ar dai haf ag hefyd stopio rhai sy’n gosod tai haf i droi at drethi busnes rhag talu treth.
Datganwyd pryder bod un preswylydd yn wastad yn parcio yr ochor arall i’r ffordd ar Ffordd Soar a bod y llecyn gwyrdd  erbyn hyn wedi  mynd yn fler. Cytunodd y Cyng. Freya Bentham ddelio gyda’r mater yma.
Cafwyd wybod bod baw cwn yn drwchus ar y ffordd i lawr am y stesion. Cytunwyd anfon cwyn ynglyn a hyn at Gyngor Gwynedd.
Datganwyd pryder bod rhai yn parcio ger y cyn westy Griffin yn Mhenrhyndeudraeth ag yn creu rhwystr. Cytunwyd anfon llythyr i gefnogi Cyngor Tref Penrhyndeudraeth at Adran Cefnffyrdd Llywodraeth Cymru.
Eisiau arwyddion 20 m.y.a tu allan i’r ysgol gynradd. Cytunodd y Cyng. Freya Bentham ddelio gyda’r mater yma.
Cafwyd wybod bod rhai trigolion yn ddiolchgar iawn bod y Cyngor wedi trefnu i gael y ffos ger y neuadd wedi ei glanhau.
Cafwyd wybod gan y Cadeirydd ei fod wedi cael hen fap o’r ardal ag yn dangos y ffordd am Borth Las arno.
Cafwyd wybod bod y wal ger Trem y Wyddfa, Llandecwyn byth wedi cael ei thrwsio. Cytunodd y Cyng. Freya Bentham ddelio gyda’r mater yma.